Εἰς τὸν θάνατον τῆς Αἰμιλίας Ροδόσταμο - Διονύσιος Σολωμός

Εἰς τὸν θάνατον τῆς Αἰμιλίας Ροδόσταμο - Διονύσιος Σολωμός

1.

Καὶ εἴδανε τὸ ξόδι σου μὲ τὴν κεροδοσιά σου.

2.

Στὴ θύρα τὴν ὁλόχρυση τῆς Παντοδυναμίας,

πνεύματα μύρια παλαιά, πνεύματα μύρια νέα,

σ᾿ ἀκαρτεροῦν γιὰ νὰ σοῦ ποῦν πὼς ἄργησες νὰ φθάσῃς.

3.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<Στ᾿ ὄνομα> τῆς ἡμέρας

π᾿ ὁ τρίτος ἄνθιζε σ᾿ ἐσὲ θεοτικὸς Ἀπρίλης

ἄχ, σ᾿ ἔσταινα βασίλισσα στῆς γῆς τὲς εὐτυχίες,

ἐνῷ ῾λες τὲς δοκίμαζα κοιτώντας τὴ θωριά σου,

στὴν πλάκα πέφτω καὶ θαρρῶ πὼς δὲ θὰ σοῦ βαρύνῃ,

παρθέν᾿, ἀπὸ τὰ χείλη μου κι ἀπὸ τὰ γόνατά μου.

1848

Ἡ καταστροφὴ τῶν Ψαρῶν - Διονύσιος Σολωμός

Ἡ καταστροφὴ τῶν Ψαρῶν - Διονύσιος Σολωμός

Στῶν Ψαρῶν τὴν ὁλόμαυρη ράχη

περπατώντας ἡ Δόξα μονάχη,

μελετᾶ τὰ λαμπρὰ παλληκάρια,

καὶ στὴν κόμη στεφάνη φορεῖ,

καμωμένο ἀπὸ λίγα χορτάρια,

ποὺ εἶχαν μείνει στὴν ἔρημη γῆ.

1825

ḏ(d)-mdw jn [ḥjmt-(n)sw mrtj ꜥꜣ kjjꜣ mꜣꜥt ḫrw]

ḏ(d)-mdw jn [ḥjmt-(n)sw mrtj ꜥꜣ kjjꜣ mꜣꜥt ḫrw]

sst.j ṯꜣw nḏm pr m r.k
ptrj.[j nfrw.k] m mnt
tꜣjj.[j] nḥt sḏm.[j] ḫrw.k nḏm n mḥjjt
rnpw ḥꜥw.k m ꜥnḫ n mrwt.k
d.k [n.j] ꜥwj.k ẖr kꜣ.k
šzp.[j] sw ꜥnḫ.[j]
j.ꜥš.k ḥr rn.j r (n)ḥḥ
bn ḥḥj.f m r.k
pꜣjj.[j nb] ([ꜣḫ-n-jtn])| jw.k [dj] r (n)ḥḥ ḏt ꜥnḫ.tj mj jtn [ꜥnḫ

-

Recitation by [the queen and greatly beloved, Kiya, justified].
(μτφρ: Alan Gardiner, H. W. Fairman, James P. Allen)

May I breathe the sweet breath which comes forth from thy mouth,
may I behold thy beauty daily.
It is [my] desire that [I] may hear thy sweet voices of the north wind,
that (my) flesh may grow young with life for love of thee.
Give (me) thy hands bearing thy life-force
that [I] may receive it and live (by it).
Call thou ever upon my name
without it having to be sought in thy mouth,
[my lord (Akhenaten)|], who shall ever be [here], alive like the [living] disk.


~ 1340 π.Χ., KV55

Σταδιοδρομία - Κώστας Καρυωτάκης

Σταδιοδρομία - Κώστας Καρυωτάκης

Τὴ σάρκα, τὸ αἷμα θὰ βάλω

σὲ σχῆμα βιβλίου μεγάλο.

«Οἱ στίχοι παρέχουν ἐλπίδες»,

θὰ γράψουν οἱ ἐφημερίδες.

«Κλεαρέτη Δίπλα-Μαλάμου»,

καὶ δίπλα σ’ αὐτὸ τὄνομά μου.

Τὴν ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα πάλι

στὴ δουλειὰ θὰ δίνω, στὴν πάλη.

Ἀλλά, μὲ τὴ δύση τοῦ ἡλίου,

θὰ πηγαίνω στοῦ Βασιλείου.

Ἐκεῖ θὰ βρίσκω ὅλους τοὺς ἄλλους

λογίους καὶ τοὺς διδασκάλους.

Τὰ λόγια μου θἄχουν οὐσία,

ἡ σιωπή μου μιὰ σημασία.

Θηρεύοντας πράγματα αἰώνια,

θ’ ἀφήσω νὰ φύγουν τὰ χρόνια.

Θὰ φύγουν, καὶ θἀναι ἡ καρδιά μου

σὰ ρόδο ποὺ ἐπάτησα χάμου.

1927, Ἐλεγεία καὶ Σάτιρες

Ὠδὴ σ' ἕνα παιδάκι - Κώστας Καρυωτάκης

Ὠδὴ σ' ἕνα παιδάκι - Κώστας Καρυωτάκης

Ἄρι, μαζὶ μὲ σένα

ἔφυγαν ὅλοι τώρα.

Ἀφρόντιστα ἔχουν μείνει

τὰ ἔπιπλα, καὶ τὰ δῶρα

γυρεύουν τὰ χεράκια

ποὺ σάλευαν σὰν κρίνοι.

Ἐρημικὰ, σωπαίνουν,

πρωτογνώριστα μέρη,

οἱ σκάλες, τὰ δωμάτια.

Οὔτε κανεὶς πιὰ ξέρει

ἂν πάλι θ' ἀνατείλουν

τὰ παιδικά σου μάτια.

Ἀνοιγοκλειῶ τὶς πόρτες,

μπαίνω παντοῦ, μιλάω

λόγια πικρὰ στοὺς τοίχους,

χωρὶς αἰτία γελάω,

θέλοντας νὰ ξυπνήσω

τοὺς κοιμισμένους ἤχους.

Στὴν ἄδεια ζαρντινιέρα

τὰ παιχνίδια σου βάνω.

Ἡ μαϊμού σου καβάλα

στὸ προβατάκι πάνω.

Ὕστερα ἡ πεταλούδα

μὲ τὰ φτερὰ μεγάλα.

(Κλυδωνίζεται τώρα,

ὥς τὰ θεμέλια φρίττει,

καὶ τὸ πηγαίνει ὁ Χρόνος

τὸ πατρικό μου σπίτι.

Ἄξαφνα βλέπω νἆμαι

ὁ τελευταῖος, ὁ μόνος.)

Εὐτυχίζω σὲ σένα

τὶς ἐρχόμενες τύχες,

τὴν ἄγνοια τοῦ κόσμου,

τὸ χαμόγελο ποὺ εἶχες,

ὦ ἄγγελε παραστάτη,

ὦ παρήγορο φῶς μου!

1927, Ἐλεγεία καὶ Σάτιρες 

Συρραφές - Τάκης Κ. Παπατσώνης

Συρραφές - Τάκης Κ. Παπατσώνης

Στὴν διάρκεια μιᾶς ἄβαθης,ἀδιάφορης συνομιλίας, 

σηκώνεται τὸ παραπέτασμα, φωτίζεται ἡ γωνία, 

διαλάμπει – ut in parabola viva – ὁ κρύφιος κόσμος... 

Κλείνει σὲ λίγο πάλι, βαρύ, τὸ παραπέτασμα, καὶ μένει 

θάμπος μόνο τοῦ στιγμιαίου, ἐκείνου τοῦ ἀποκαλυπτικοῦ... 

Καὶ ξανασέρνεται ἡ συνομιλία, τὸ ἴδιο στενὰ ἐπίγεια – 

συνομιλία τῆς συμβατικότητας... Οἱ τέτοιες συρραφές 

τῶν ἀπροόπτων, ἡ τέτοια συλλογὴ τῶν σπάνιων παραβολῶν, 

ἀλίμονο, εἶναι τὸ ἄπαντον τῆς γνώσεως... στὰ ὑπόλοιπα 

πρέπει νὰ μᾶς ἀρκῆ ὁ στεῖρος λόγος... 

1934 (1933), Ἐκλογὴ Α'

Τὰ εἰς ἐμαυτόν - Τάκης Κ. Παπατσώνης

 Τὰ εἰς ἐμαυτόν - Τάκης Κ. Παπατσώνης

Τ’ ἀγαπημένα, τὰ ὀρθάνοιχτα χρόνια τῆς ζωῆς μου 

ποὺ τὰ σφαλήσανε στὴν ἄπνοια καὶ τὴν καταχνιά — 

ὅ,τι μὲ στέρησαν, ποῦ νὰ τὰ ξαναβρῶ; 

Προσπάθησα μὲ τὶς ἀφαίρεσες ν’ ἀναπληρώσω 

ἁρμύρες, ἄστρα, δέντρα, πολιτεῖες· 

ἦρθε καὶ μὲ συντρόφεψε ἡ Μελέτη: 

σκληρὴ κι’ αὐτή, μοῦ φώτισε τὸ τί ἔχω χάσει. 

Προσπάθειες μάταιες, φτωχικές, πῶς θ’ ἀναπλήρωνεν 

ὁ θάνατος τὴ ζωή, κι’ οἱ ξεραΐλες, 

πλούσια χλωρίδα τῶν καλῶν καιρῶν; 

μὴν «οἱ νεκροὶ ἀναστήσονται κι’ αἰνέσουσί σέ;» 

Κλείσθηκα καὶ μονώθηκα μὲ τὴν ἀγάπη, 

τὴ βαθύρριζη ἀγάπη τὴν πολὺ πιστή 

κι’ ἦταν πηγάδι ἀστέρευτο ἡ εὐφροσύνη, 

μ’ ἔγνιες, μὲ μέριμνες καὶ μὲ στοργές, 

σύνεργα ποὺ γεμίζανε τοὺς ἀδειασμένους 

κι’ ἀμελημένους χώρους μιᾶς ἄθλιας ψυχῆς. 

Ἀλλὰ ἦρθαν καὶ τὰ κόψανε τὰ νήματα, 

μοῦ στρέβλωσαν τὴν ἁρμονία καὶ τῆς ἀγάπης, 

οὔτε αὐτὴν δὲν μοῦ ἀφῆκαν, μάταιες οἱ ἔγνιες, 

κούφιες βγῆκαν οἱ μακρόσυρτες προσευχές. 

Καὶ τάχα τώρα ποιά πλέον προσμονή, 

ἢ ποιά στροφὴ θὰ μοῦ ἀποδώσει ὅ,τι ἀφαιρέθη; 

Καὶ τὸ ἄδικο ποὺ μούγινε, ποιά μοῖρα, 

τὸ ἄδικο, ποὺ εἶναι τόσο μυθικὰ μεγάλο, 

θὰ βγάλει κέλευσμα νᾶν τὸ ἀστερώσει, 

γιὰ νᾶν τὸ βλέπουν οἱ μελλούμενοι στὶς νύχτες τους 

καὶ ν’ ἀνακράζουν «βλέπεις τοῦτα τ’ ἄστρα, 

»μόλις θεατά, μὲ τὰ στριμμένα σχήματα; 

»Εἶναι ἡ σφραγῖδα τῆς δυστυχίας κάποιου Παπατσώνη, 

»ποὺ τόσο ὑπέφερε, τότε ποὺ μάχονταν ὅλοι οἱ ἀνθρῶποι, 

»χρόνια κλεισμένος στὸν περίβολο τῆς μάντρας του, 

»χτυπημένος ἀπὸ βολίδα τοῦ κακοῦ. 

»Τοῦ Παπατσώνη, ποὺ ἔχασε τὰ ὡραῖα του χρόνια, 

»ποὺ ὅ,τι ἀγαποῦσε, τοῦ διαλύθηκε σὰν ὑδρατμός 

»καὶ στοίχειωσαν οἱ ἄδειοι χῶροι γύρω του, 

»οἱ ἄδειοι χῶροι τοῦ σπιτιοῦ καὶ τῆς ψυχῆς». 

Καὶ θάρχεται κάτι λίγο σὰν φθόνος 

στοὺς ἀγρυπνοῦντες τοὺς ὀνειροπόλους 

βλέποντας τ’ ἄστρα μὲ τὰ στρεβλὰ σχήματα, 

γιατί δὲν θὰ στοχάζονται τί πυκνωμένο 

φαρμάκι κάθε ἀστέρι τῆς εἰκόνας 

τόχει μορφώσει καὶ τί φούντωμα ἀνταρσίας. 

Ἔτσι εἶναι ἀστόχαστες, γενιὲς μελλούμενες 

καὶ θέλγονται ν’ ἀποζητᾶνε πάθη, 

ποὺ δὲν τὰ ξέρουν πόσο εἶναι ἀβάσταχτα 

καὶ σὲ Ἄτλαντες ἀκόμη καὶ σὲ Μαρτύρους. 

Ἔτσι θαμπώνονται τὰ φτωχὰ βλέμματα 

μὲ δυὸ χλωμὲς ἀχτῖδες, δυὸ φωτερά 

στίγματα, ἀξιοδάκρυτη εἰσφορὰ στὴν πλησμονή 

τοῦ ἐράνου ποὺ προσφέρνει τὸ βαρύ 

στερέωμα. 

Ὅμως ἐμένα, ὅλος τοῦτος ὁ ὄγκος 

ἑνοῦ ἄστοργου στερεώματος γνώριμος εἶναι 

στὰ στήθια μου ποὺ τὰ συμπίεσε καὶ τὰ συνέθλιψε 

σ’ ὅλο τὸ μάκρος τοῦ πικροῦ μου αἰῶνα, 

κατὰ τὰ χρόνια ποὺ ἔχασα 

καὶ δὲν θὰ ματαβρώ. 

1962 (1943), Ἐκλογὴ Β'

Βραδύνοια - Τάκης Κ. Παπατσώνης

Βραδύνοια - Τάκης Κ. Παπατσώνης

Περαστικὰ ἀπὸ δῶ σμῆνος πουλιά 

μᾶς φέραν μήνυμα βορινό, καὶ τοὺς κωφεύσαμε. 

Στὴν τέφρα τους τά Ὀρτύκια ἀντιφεγγίζαν Παγετῶνες, 

καὶ ὄχι μονάχα τοὺς κωφεύσαμε, μὰ καὶ τοὺς στήσαμεν ἐνέδρα 

καὶ τοὺς ρίξαμε σκάγια καὶ φωτιές, γιὰ νὰ τὰ φᾶμε. 

Καὶ ποιοί; Ἐμεῖς, ποῦ περιμέναμε 

σὰν καὶ τί τὸ βορινὸ μήνυμα, 

τυφλωθήκαμε, καὶ δίχως νὰ σκεφθοῦμε ποῦ μᾶς ἦρθε, 

τοῦ ρίξαμε φωτιές, τὸ λαβώσαμε, τ’ ἀποδιώξαμε. 

Περαστικὸ ἤτανε τὸ σμῆνος, δὲν σοῦ λέω, 

μὰ οὔτε τὴν κούρασή του, τὸν ἀφανισμό του 

δὲ ἀγαπήσαμε, δὲν σεβαστήκαμε· καὶ μιὰ καὶ λεῖψαν, 

μᾶς ἦρθε τώρα ἡ συμπόνεση καὶ βάρος τῆς ψυχῆς 

γιὰ τὴν ἄχαρη πράξη, γιὰ τὴ φαύλην ἐπίθεση, 

καὶ ἰδού μας, ἀπομείναμε οἱ ἀνεπιτήδειοι, 

οἱ βραδυκίνητοι στὸ νοῦ τῶν ἐμφανίσεων, 

ἔρημοι, δίχως μήνυμα βορινό, 

μὲ τὰ συνηθισμένα μας τὰ «mea culpa» 

καὶ τὶς ἀνώφελες αἰτιάσεις τοῦ ἐαυτοῦ μας. 

1934, Ἐκλογὴ Α'

Ἐλεγεῖαι 1091-4- Θέογνις

 Ἐλεγεῖαι 1091-4- Θέογνις

Ἀργαλέως μοι θυμὸς ἔχει περὶ σῆς φιλότητος·

οὔτε γὰρ ἐχθαίρειν οὔτε φιλεῖν δύναμαι,

γινώσκων χαλεπὸν μέν, ὅταν φίλος ἀνδρὶ γένηται,

ἐχθαίρειν, χαλεπὸν δ' οὐκ ἐθέλοντα φιλεῖν.

6ος π.Χ. αἰώνας, Ἐλεγεῖαι

Carmen quīnquāgēsimum septimum - Gāius Valerius Catullus

 Carmen quīnquāgēsimum septimum - Gāius Valerius Catullus

Pulcrē convenit improbīs cinaedīs,

Māmurrae pathicōque Caesarīque.

nec mīrum: maculae parēs utrīsque,

urbāna altera et illa Formiāna,

impressae resident nec ēluentur:

morbōsī pariter, gemellī utrīque,

ūnō in lecticulō ērudītulī ambō,

nōn hic quam ille magis vorāx adulter,

rīvālēs sociī puellulārum.

pulcrē convenit improbīs cinaedīs.

1ος π.Χ. αἰώνας, Carmina

Le Cygne - Charles Baudelaire

Le Cygne - Charles Baudelaire

À Victor Hugo

I

Andromaque, je pense à vous! Ce petit fleuve,

pauvre et triste miroir où jadis resplendit

l'immense majesté de vos douleurs de veuve,

ce Simoïs menteur qui par vos pleurs grandit,

a fécondé soudain ma mémoire fertile,

comme je traversais le nouveau Carrousel.

Le vieux Paris n'est plus (la forme d'une ville

change plus vite, hélas! que le coeur d'un mortel);

je ne vois qu'en esprit tout ce camp de baraques,

ces tas de chapiteaux ébauchés et de fûts,

les herbes, les gros blocs verdis par l'eau des flaques,

et, brillant aux carreaux, le bric-à-brac confus.

Là s'étalait jadis une ménagerie;

là je vis, un matin, à l'heure où sous les cieux

froids et clairs le Travail s'éveille, où la voirie

pousse un sombre ouragan dans l'air silencieux,

Un cygne qui s'était évadé de sa cage,

et, de ses pieds palmés frottant le pavé sec,

sur le sol raboteux traînait son blanc plumage.

Près d'un ruisseau sans eau la bête ouvrant le bec

baignait nerveusement ses ailes dans la poudre,

et disait, le coeur plein de son beau lac natal:

«Eau, quand donc pleuvras-tu? quand tonneras-tu, foudre?»

Je vois ce malheureux, mythe étrange et fatal,

vers le ciel quelquefois, comme l'homme d'Ovide,

vers le ciel ironique et cruellement bleu,

sur son cou convulsif tendant sa tête avide

comme s'il adressait des reproches à Dieu!

II

Paris change! mais rien dans ma mélancolie

n'a bougé! palais neufs, échafaudages, blocs,

vieux faubourgs, tout pour moi devient allégorie

et mes chers souvenirs sont plus lourds que des rocs.

Aussi devant ce Louvre une image m'opprime:

je pense à mon grand cygne, avec ses gestes fous,

comme les exilés, ridicule et sublime

et rongé d'un désir sans trêve! et puis à vous,

Andromaque, des bras d'un grand époux tombée,

vil bétail, sous la main du superbe Pyrrhus,

auprès d'un tombeau vide en extase courbée

veuve d'Hector, hélas! et femme d'Hélénus!

Je pense à la négresse, amaigrie et phtisique

piétinant dans la boue, et cherchant, l'œil hagard,

les cocotiers absents de la superbe Afrique

derrière la muraille immense du brouillard;

à quiconque a perdu ce qui ne se retrouve

jamais, jamais! à ceux qui s'abreuvent de pleurs

et tètent la Douleur comme une bonne louve!

Aux maigres orphelins séchant comme des fleurs!

Ainsi dans la forêt où mon esprit s'exile

un vieux Souvenir sonne à plein souffle du cor!

Je pense aux matelots oubliés dans une île,

aux captifs, aux vaincus!... à bien d'autres encor!

1857, Fleurs du mal

Dulce et Decorum Est - Wilfred Owen

Dulce et Decorum Est - Wilfred Owen

Bent double, like old beggars under sacks,

Knock-kneed, coughing like hags, we cursed through sludge,

Till on the haunting flares we turned our backs,

And towards our distant rest began to trudge.

Men marched asleep. Many had lost their boots,

But limped on, blood-shod. All went lame; all blind;

Drunk with fatigue; deaf even to the hoots

Of gas-shells dropping softly behind.

Gas! GAS! Quick, boys!—An ecstasy of fumbling

Fitting the clumsy helmets just in time,

But someone still was yelling out and stumbling

And flound’ring like a man in fire or lime.—

Dim through the misty panes and thick green light,

As under a green sea, I saw him drowning.

In all my dreams before my helpless sight,

He plunges at me, guttering, choking, drowning.

If in some smothering dreams, you too could pace

Behind the wagon that we flung him in,

And watch the white eyes writhing in his face,

His hanging face, like a devil’s sick of sin;

If you could hear, at every jolt, the blood

Come gargling from the froth-corrupted lungs,

Obscene as cancer, bitter as the cud

Of vile, incurable sores on innocent tongues,—

My friend, you would not tell with such high zest

To children ardent for some desperate glory,

The old Lie: Dulce et decorum est

Pro patria mori.

1921 (1918), Poems

Carmen quīntum decimum - Gāius Valerius Catullus

Carmen quīntum decimum - Gāius Valerius Catullus

Pēdīcābō ego vōs et irrumābō,

Aurēlī pathice et cinaede Fūrī,

quī mē ex versiculīs meīs putāstis,

quod sunt molliculī, parum pudīcum.

nam castum esse decet pium poētam

ipsum, versiculōs nihil necesse est;

quī tum dēnique habent salem ac lepōrem,

sī sunt molliculī ac parum pudīcī,

et quod prūriat incitāre possunt,

nōn dīcō puerīs, sed hīs pilōsīs

quī dūrōs nequeunt movēre lumbōs.

vōs, quod mīlia multa bāsiōrum

lēgistis, male mē marem putātis?

pēdīcābō ego vōs et irrumābō.

1ος π.Χ. αἰώνας, Carmina

Carmen ūndētrīcēsimum - Quīntus Horatius Flaccus

Carmen ūndētrīcēsimum - Quīntus Horatius Flaccus 

Iccī, beātīs nunc Arabum invidēs

gāzīs et ācrem mīlitiam parās

nōn ante dēvictīs Sabaeae

rēgibus horribilīque Mēdō

nectis catēnās? Quae tibi virginum

spōnsō necātō barbara serviet?

puer quis ex aulā capillīs

ad cyathum statuētur ūnctīs,

doctus sagittās tendere Sēricās

arcū paternō? Quis neget arduīs

prōnōs relābī posse rīvōs

montibus et Tiberim revertī,

cum tū coēmptōs undique nōbilīs

librōs Panaetī Sōcraticam et domum

mūtāre lōrīcīs Hibērīs,

pollicitus meliōra, tendis?

23 π.Χ., Carminum prīmus